12/03/2026

Khủng hoảng năng lượng ở Trung Đông: Ngành bán dẫn đối mặt rủi ro mới

Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đang khiến thị trường năng lượng toàn cầu trở nên bất ổn, kéo theo những lo ngại về tác động dây chuyền tới ngành công nghiệp bán dẫn. Trong bối cảnh nhu cầu chip AI tăng mạnh, sự phụ thuộc của các nhà sản xuất chip vào nguồn điện ổn định và các vật liệu chiến lược đang ngày càng rõ rệt.

Theo Commercial Times, sự leo thang căng thẳng giữa Mỹ và Iran đã khiến thị trường năng lượng rung chuyển. Điều này đặc biệt đáng chú ý đối với ngành bán dẫn – lĩnh vực tiêu thụ điện năng khổng lồ. Một ví dụ điển hình là TSMC, nhà sản xuất chip theo hợp đồng lớn nhất thế giới, hiện sử dụng khoảng 9% tổng lượng điện của Đài Loan. Do đó, bất kỳ biến động nào về giá điện hoặc nguồn cung năng lượng đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sản xuất wafer cũng như kế hoạch mở rộng công suất của hãng.

Các nhà đầu tư tổ chức cho rằng các hãng foundry thường có khả năng chuyển một phần chi phí năng lượng tăng lên cho khách hàng nhờ vị thế thị trường mạnh. Tuy vậy, nếu nguồn cung điện bị gián đoạn trong bối cảnh nhu cầu chip AI đang tăng nhanh, điều này vẫn có thể ảnh hưởng đến hiệu quả vận hành của các nhà máy và kế hoạch phát triển năng lực sản xuất trong dài hạn.

TSMC cho biết hiện tại các biến động trong chuỗi cung ứng chưa được dự báo sẽ gây tác động đáng kể đến hoạt động của công ty. Tuy nhiên, trong các báo cáo thường niên trước đây, hãng cũng từng cảnh báo rằng việc giá điện tăng có thể làm chi phí sản xuất chip tăng theo.

Theo Báo cáo Phát triển Bền vững 2024 của TSMC, tổng lượng điện tiêu thụ của công ty đã đạt 27,456 tỷ kWh. Trong đó, 93% đến từ điện mua từ lưới điện và 6,9% từ khí tự nhiên. Ngành bán dẫn vốn rất nhạy cảm với nguồn cung năng lượng, đặc biệt khi nhiều quốc gia phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu để sản xuất điện. Đáng chú ý, Qatar đã tạm dừng xuất khẩu khí tự nhiên, trong khi khoảng 33,7% lượng LNG nhập khẩu của Đài Loan đến từ quốc gia này, làm dấy lên những lo ngại về rủi ro an ninh năng lượng.

Helium và brom trở thành điểm nóng trong chuỗi cung ứng chip

Không chỉ nguồn điện, các vật liệu quan trọng phục vụ sản xuất chip cũng đang được ngành công nghiệp theo dõi chặt chẽ. Theo Seoul Economic Daily dẫn nguồn từ Nikkei, QatarEnergy đã tạm dừng sản xuất một loạt sản phẩm có nguồn gốc từ khí tự nhiên như urea, polymer, methanol và nhôm. Động thái này có thể kéo theo sự gián đoạn nguồn cung helium – một sản phẩm phụ được tạo ra trong quá trình hóa lỏng khí tự nhiên.

Helium đóng vai trò quan trọng trong sản xuất bán dẫn vì được sử dụng để làm mát các wafer silicon trong quá trình chế tạo chip. Hiện QatarEnergy chiếm khoảng 30% sản lượng helium toàn cầu, khiến quốc gia này trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng của ngành.

Tuy nhiên, theo Hankyung, nhiều doanh nghiệp bán dẫn đã chủ động chuẩn bị phương án ứng phó bằng cách dự trữ vật liệu và đa dạng hóa nguồn cung. Chẳng hạn, SK hynix được cho là đã tích trữ lượng helium cần thiết và thiết lập thêm các nguồn cung thay thế nhằm hạn chế rủi ro trong ngắn hạn.

Ngoài helium, brom – một vật liệu khác được sử dụng trong quá trình sản xuất chip – cũng đang thu hút sự chú ý. Brom được sử dụng trong các quy trình khắc bán dẫn để loại bỏ các lớp vật liệu không cần thiết. Đặc biệt, hydrogen bromide (HBr) độ tinh khiết cao được dùng trong quá trình khắc polysilicon phục vụ sản xuất bộ nhớ DRAM và NAND Flash.

Theo Hankyung, Hàn Quốc phụ thuộc rất lớn vào nguồn cung brom từ Trung Đông, với khoảng 97,5% lượng nhập khẩu đến từ Israel. Vì vậy, bất kỳ biến động nào trong khu vực cũng có thể tạo ra những rủi ro tiềm tàng đối với chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.