Chỉ trong vòng vài ngày, Moonshot AI và Alibaba liên tiếp công bố hai mô hình AI quy mô hàng nghìn tỷ tham số là Kimi K3 và Qwen 3.8. Những động thái này không chỉ cho thấy tốc độ phát triển mạnh mẽ của các doanh nghiệp AI Trung Quốc mà còn phản ánh cuộc cạnh tranh ngày càng quyết liệt với các tên tuổi hàng đầu của Mỹ như OpenAI, Anthropic và Google.

Tại Hội nghị Trí tuệ nhân tạo Thế giới (WAIC) diễn ra ở Thượng Hải, Alibaba chính thức giới thiệu Qwen 3.8, mô hình AI thế hệ mới được định vị trong nhóm các mô hình có hiệu năng cao nhất hiện nay. Theo công ty, Qwen 3.8 chỉ xếp sau Claude Fable 5 của Anthropic ở một số bài đánh giá tổng thể và được thiết kế để cạnh tranh trực tiếp với các mô hình AI tiên tiến trên thị trường.

Qwen 3.8 được xây dựng với khoảng 2.400 tỷ tham số, đánh dấu bước tiến đáng kể so với Qwen 3.7 Max. Alibaba cho biết mô hình mới cải thiện rõ rệt khả năng lập trình, suy luận, xử lý dữ liệu cũng như thực hiện các tác vụ phức tạp như phát triển phần mềm full stack và tự động hóa quy trình làm việc.

Hiện phiên bản xem trước của Qwen 3.8 đã được cung cấp thông qua gói Token Plan cùng hai nền tảng Qoder và QoderWork. Alibaba cũng cho biết sẽ sớm phát hành mô hình dưới dạng open-weight, cho phép cộng đồng truy cập vào các trọng số đã được huấn luyện trong khi vẫn giữ quyền sở hữu đối với dữ liệu đào tạo và mã nguồn.

Kimi K3 tạo áp lực lên các đối thủ AI

Trước khi Alibaba công bố Qwen 3.8, Moonshot AI đã giới thiệu Kimi K3, mô hình AI có quy mô lên tới 2.800 tỷ tham số và được hãng mô tả là mô hình AI nguồn mở lớn nhất thế giới hiện nay.

Theo Moonshot AI, Kimi K3 đạt hiệu năng ngang nhóm mô hình AI tiên tiến nhất và vượt Claude Fable 5 cũng như GPT-5.6 Sol trong một số bài đánh giá liên quan đến lập trình, xây dựng dự án phần mềm từ đầu và xử lý các tác vụ kỹ thuật kéo dài.

Ở chiều ngược lại, Alibaba cũng công bố các kết quả đánh giá cho thấy Qwen 3.8 vượt Kimi K3 ở một số tiêu chí. Tuy nhiên, cả hai bộ kết quả đều được công bố bởi chính các doanh nghiệp phát triển mô hình và chưa phải là những đánh giá độc lập từ bên thứ ba.

AI Trung Quốc bước vào giai đoạn cạnh tranh toàn diện

Việc liên tiếp xuất hiện các mô hình AI có quy mô trên 2.000 tỷ tham số cho thấy ngành AI Trung Quốc đang chuyển sang một giai đoạn phát triển mới. Thay vì chỉ tập trung vào các mô hình chi phí thấp hoặc phục vụ thị trường nội địa, các doanh nghiệp hiện trực tiếp đặt sản phẩm của mình cạnh OpenAI, Anthropic và Google trên cùng một mặt bằng so sánh.

Theo Goldman Sachs, ngành AI Trung Quốc đã trải qua ba giai đoạn phát triển rõ rệt: chứng minh khả năng xây dựng mô hình với chi phí thấp thông qua DeepSeek, nâng cao chất lượng và năng lực của các mô hình AI, sau đó tiến tới cung cấp những sản phẩm đủ mạnh để thương mại hóa và tạo doanh thu từ người dùng.

Trong khi đó, UBS nhận định lợi thế của AI Trung Quốc không nhất thiết nằm ở việc tạo ra mô hình thông minh nhất, mà ở khả năng mang đến hiệu năng đủ cao cho phần lớn nhu cầu thực tế với mức chi phí cạnh tranh hơn.

Giới phân tích cho rằng khoảng cách công nghệ giữa AI Trung Quốc và Mỹ đang tiếp tục được thu hẹp. Không chỉ các tập đoàn lớn như Alibaba, Tencent hay Baidu tăng tốc đầu tư, nhiều startup AI cũng đang nổi lên với những mô hình có quy mô và năng lực cạnh tranh ở cấp độ toàn cầu.

Đáng chú ý, Moonshot AI hiện nhận được sự hậu thuẫn từ Alibaba và Tencent, đồng thời được cho là đang huy động khoảng 2 tỷ USD để chuẩn bị cho kế hoạch IPO tại Hong Kong.

Sự xuất hiện liên tiếp của Kimi K3 và Qwen 3.8 cho thấy cuộc cạnh tranh AI toàn cầu đang bước sang một giai đoạn mới. Nếu trước đây các mô hình AI chủ yếu được đánh giá dựa trên khả năng xử lý ngôn ngữ, thì hiện nay các doanh nghiệp đang cạnh tranh trên nhiều phương diện hơn như quy mô mô hình, năng lực lập trình, khả năng thương mại hóa và mức độ mở của hệ sinh thái AI. Điều này hứa hẹn sẽ thúc đẩy đổi mới công nghệ nhanh hơn và mở rộng cơ hội tiếp cận các mô hình AI tiên tiến cho cả doanh nghiệp lẫn cộng đồng phát triển trên toàn thế giới.