Thị trường bộ nhớ đang thay đổi theo một cách không quá ồn ào nhưng rất sâu sắc. Khi AI đẩy nhu cầu lên mức chưa từng có, bài toán không còn là mua được giá tốt, mà là có đảm bảo được nguồn cung hay không.

Các nhà sản xuất lớn như Samsung Electronics và SK hynix đang đẩy mạnh ký kết các hợp đồng dài hạn (LTA), với thời hạn 3–5 năm. Điều đáng chú ý là chính những hợp đồng vốn được thiết kế để ổn định thị trường này lại đang góp phần đẩy mặt bằng giá đi lên.

Lý do khá rõ ràng. Khách hàng lớn, đặc biệt trong lĩnh vực AI và data center, sẵn sàng chấp nhận mức giá cao hơn để “khóa” nguồn cung trong dài hạn. Ngược lại, những bên không có hợp đồng sẽ phải phụ thuộc vào thị trường spot vốn ngày càng khan hiếm và đắt đỏ.

Xu hướng này đang làm thay đổi cấu trúc thị trường. Memory dần rời xa các chu kỳ truyền thống gắn với PC hay smartphone, chuyển sang các động lực tăng trưởng ổn định hơn từ AI. Trong bối cảnh đó, quyền định giá đang nghiêng về phía nhà sản xuất, biến thị trường hiện tại thành một “producer’s market”.

Không dừng ở đó, điều khoản hợp đồng cũng trở nên chặt chẽ hơn. Các nhà cung cấp bắt đầu yêu cầu mức thanh toán trước cao hơn, có thể lên tới 10–30% giá trị hợp đồng, kèm theo các điều khoản giá sàn. Nếu khách hàng không nhận đủ sản lượng đã cam kết, khoản đặt cọc này có thể không được hoàn lại.

Một số thỏa thuận lớn đã bắt đầu hình thành. SK hynix được cho là đang ký hợp đồng DRAM dài hạn với Microsoft trong vòng 3 năm, đồng thời thảo luận các thỏa thuận dài hạn khác với Google, bao gồm cả khả năng mở rộng sang HBM thế hệ tiếp theo.

Tất cả những tín hiệu này cho thấy một điều rõ ràng: thị trường memory không còn vận hành theo logic cũ.

Khi nguồn cung trở thành yếu tố chiến lược, giá không còn chỉ phản ánh cung cầu ngắn hạn, mà phản ánh cả mức độ “đảm bảo” mà người mua sẵn sàng trả. Và trong chu kỳ này, ai kiểm soát được nguồn cung, người đó kiểm soát cuộc chơi.