Trong nhiều năm, chip AI của NVIDIA gần như giữ vai trò trung tâm trong cuộc cạnh tranh công nghệ Mỹ-Trung. Tuy nhiên, những diễn biến mới nhất cho thấy cục diện đang bắt đầu thay đổi, không phải vì các lệnh cấm xuất khẩu, mà đến từ chính quyết định chiến lược của Bắc Kinh.

Trên chuyến bay Air Force One ngày 16/5/2026 sau chuyến thăm Trung Quốc, Tổng thống Donald Trump xác nhận rằng Trung Quốc đã không triển khai mua chip H200 của NVIDIA dù phía Mỹ đã mở đường cấp phép xuất khẩu cho nhiều doanh nghiệp lớn.

Theo các nguồn tin trước đó, Bộ Thương mại Mỹ đã phê duyệt cho khoảng 10 công ty Trung Quốc được tiếp cận H200, bao gồm Alibaba, Tencent, ByteDance và JD.com. Một số đối tác phân phối như Lenovo và Foxconn cũng được cấp giấy phép liên quan.

Dù vậy, không có lô H200 nào thực sự được giao tới Trung Quốc.

Theo cơ chế mới được Mỹ thiết lập từ đầu năm 2026, mọi chip H200 xuất sang Trung Quốc đều phải trải qua quy trình kiểm tra tại lãnh thổ Mỹ bởi bên thứ ba, đồng thời NVIDIA phải nộp khoản phí tương đương 25% giá trị giao dịch vào Bộ Tài chính Mỹ. Toàn bộ hành lang pháp lý đã được hoàn thiện, nhưng phía Trung Quốc được cho là đã chủ động không triển khai đơn hàng.

Ông Trump phát biểu ngắn gọn với báo giới:
“Trung Quốc có chip H200 và thậm chí còn cao hơn thế. Họ cần chúng nhưng đã chọn không mua vì muốn phát triển công nghệ riêng.”

Trước đó, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick cũng cho rằng Bắc Kinh đang chủ động hạn chế nhập khẩu chip AI nhằm dồn nguồn lực cho các nhà sản xuất nội địa, đặc biệt là Huawei.

Theo nhiều nguồn tin, một số doanh nghiệp Trung Quốc từng đặt mua H200 đã hủy hoặc tạm dừng kế hoạch triển khai. Điều này phản ánh chiến lược dài hạn của Trung Quốc: chấp nhận hy sinh hiệu năng ngắn hạn để thúc đẩy hệ sinh thái AI nội địa.

Hiện tại, dòng chip Ascend của Huawei vẫn được đánh giá thấp hơn H200 về hiệu suất trong nhiều tác vụ AI quy mô lớn. Tuy nhiên, đối với Bắc Kinh, việc xây dựng chuỗi cung ứng bán dẫn độc lập được xem là ưu tiên chiến lược quan trọng hơn.

Diễn biến này cũng khiến vị thế của NVIDIA tại Trung Quốc thay đổi mạnh. CEO Jensen Huang gần đây thừa nhận thị phần của hãng tại Trung Quốc đã giảm từ khoảng 95% xuống gần như bằng 0.

Đáng chú ý, NVIDIA hiện vẫn chưa tính tới bất kỳ khoản phục hồi doanh thu nào từ thị trường Trung Quốc trong các dự báo tài chính dài hạn. Một số nhà phân tích cho rằng nếu hoạt động xuất khẩu được khôi phục hoàn toàn, NVIDIA có thể bổ sung thêm khoảng 3,5-4 tỷ USD doanh thu mỗi năm từ thị trường này.

Sự việc cho thấy cuộc chiến AI giữa Mỹ và Trung Quốc đang bước sang giai đoạn mới. Trọng tâm không còn chỉ là việc tiếp cận GPU tiên tiến, mà đang mở rộng sang khả năng xây dựng hệ sinh thái bán dẫn, AI infrastructure và chuỗi cung ứng công nghệ độc lập trong dài hạn.